Şeffaflık: aşağıdaki türlerden birinde bizim uygulamamız da var — Arwy'yi biz yapıyoruz. Nerede iyi olduğumuzu da, nerede yanlış tercih olduğumuzu da yazdık.
Önce bir ayrım: "ücretsiz" üç ayrı şey demek olabiliyor. Telif süresi dolmuş klasikler, kütüphaneden ödünç alınan güncel kitaplar, ve yazarların doğrudan yayınladığı özgün metinler. Aradığın hangisiyse gideceğin yer de o.
1. Kamu malı klasikler
Telif süresi dolmuş eserler yasal olarak ücretsiz. Dostoyevski, Jane Austen, Sabahattin Ali'nin bazı eserleri, dünya klasiklerinin büyük kısmı bu kapsamda. Project Gutenberg gibi arşivler ve pek çok okuma uygulaması bunları sunuyor.
İyi olduğu şey: gerçekten sınırsız ve gerçekten ücretsiz, kalitesi kanıtlanmış eserler.
Sınırı: yeni kitap yok. 1960 sonrası çıkmış bir romanı burada bulamazsın.
2. Kütüphane uygulamaları
Kütüphane üyeliğinle güncel e-kitapları ödünç alabildiğin uygulamalar. Türkiye'de e-kütüphane hizmetleri yaygınlaşıyor; üye olduğun kütüphanenin sunduklarına bakmaya değer.
İyi olduğu şey: güncel, yayınevinden çıkmış kitaplar, tamamen yasal ve bedava.
Sınırı: ödünç mantığı — nüsha sayısı sınırlı, sıra beklemek gerekebiliyor, süre dolunca kitap gidiyor.
3. Bölümlü kurgu platformları
Yazarların doğrudan yayınladığı özgün hikâyeler. Türkiye'de KitapPad, Vaveyla, HooBook, yayınlıyor ve bizim uygulamamız Arwy bu türde. Kitaplar bölüm bölüm çıkıyor, çoğu ücretsiz.
İyi olduğu şey: devasa miktarda özgün içerik, yazarla doğrudan temas, devam eden seriler. Bir de şu var: Wattpad Türkiye'de kapalı olduğundan bu platformlar o boşluğu doldurmuş durumda.
Sınırı: kalite çok değişken. Editörden geçmiş bir yayınevi kitabı beklentisiyle girersen hayal kırıklığı olur; iyi olanı bulmak zaman alır.
4. Abonelikli uygulamaların ücretsiz katmanı
Pek çok okuma uygulamasının ücretsiz bir katmanı var — reklamla ya da sınırlı özellikle. "Ücretsiz" arayanın karşısına en çok bunlar çıkıyor.
Dikkat edilecek: bazılarında ücretsiz katman aslında bir deneme süresi. İndirmeden önce kalıcı olarak ne yapabildiğine bak.
Peki hangisi?
- Klasik okumak istiyorsan → kamu malı arşivleri. Bedava ve sınırsız.
- Yeni çıkan bir kitabı okumak istiyorsan → kütüphane uygulaması. Sıra beklemeye değer.
- Sürekli yeni bir şey okumak, yazarlarla temas etmek istiyorsan → bölümlü kurgu platformları.
- Kendin de yazıyorsan → yine bölümlü platformlar; okurken yayınlayabildiğin tek tür bunlar.
Arwy bu resimde nerede
Arwy üçüncü grupta: özgün hikâyeler okuyup kendi kitabını yayınlayabildiğin bir uygulama. Ayrıca içinde telif süresi dolmuş klasiklerden bir seçki de var. Sesli okuma, çeviri ve çevrimdışı indirme mevcut.
Ama bizi seçmemen gereken durumlar: iPhone kullanıyorsan (yalnızca Android var), yayınevinden çıkmış güncel bir bestseller arıyorsan (o kitaplar bizde yok, olması da mümkün değil), ya da sadece okumak istiyorsan ve içerik havuzunun büyüklüğü senin için tek ölçütse — biz yeniyiz, KitapPad ya da Vaveyla kadar kalabalık değiliz.
Bir uyarı
"Tüm kitaplar ücretsiz" vaat eden uygulamalara dikkat. Güncel ve telifli kitapları bedava dağıtan bir uygulama muhtemelen yasal değil — ve o uygulamalar genelde reklam yükü, izin talepleri ve güvenlik sorunlarıyla geliyor. Yukarıdaki dört yol bunların hepsini yasal biçimde karşılıyor.
Ücretsiz okumak ve yazmak istersen Arwy Google Play'de.