Şeffaflık: bu blog Arwy'ye ait ve Arwy de bir okuma-yazma uygulaması. Yani bu konuda tarafsız değiliz. Aşağıdaki olguları haber kaynaklarından aktarıyoruz; yorum kısmında kendi çıkarımız olduğunu bilerek okuyun.
Ne oldu?
Basına yansıyan bilgilere göre Wattpad, 12 Temmuz 2024 tarihinde Ankara 10. Sulh Ceza Hâkimliği'nin kararıyla Türkiye'de erişime engellendi. Karar bir "bakım" ya da geçici arıza değildi; idari bir erişim engeliydi ve aradan geçen sürede kaldırılmadı.
Aynı dönemde yapılan açıklamalarda gerekçe iki başlıkta toplandı: platformda 18 yaş altı kullanıcıların şiddet, cinsel istismar, intihar ve madde kullanımı gibi içeriklere yeterli filtre olmadan maruz kalması, ve platformun Türkiye'de muhatap alınabilecek bir temsilcisinin bulunmaması — yani bir şikâyet iletildiğinde karşılık verecek kimsenin olmaması.
Ne zaman açılacak?
Bunu kimse bilmiyor ve bilen biri varsa da açıklamadı. Erişim engellerinin kaldırılması genellikle ya mahkemenin kararı gözden geçirmesiyle ya da platformun talep edilen düzenlemeleri yapmasıyla oluyor. Wattpad tarafından bu yönde kamuya duyurulmuş bir adım yok. İnternette "yarın açılıyor" diyen paylaşımlara rastlarsan: iki yıldır her ay birileri aynısını söylüyor.
Pratik cevap şu: beklemek bir plan değil. İki yıl geçti.
Erişim engelini aşmak
Bunu tavsiye etmiyoruz ve nasıl yapılacağını da anlatmayacağız. Ama ahlak dersi de vermeyelim: pek çok kişinin bunu denediğini biliyoruz. Sadece şunu bilerek karar ver — bu yolla girsen bile arkadaşların, okurların ve yorum yazacak kitlen aynı engelin arkasında kalmaya devam ediyor. Yazdığın bölümü okuyacak kimse yoksa erişmenin kendisi meseleyi çözmüyor.
Asıl mesele: bu neden oldu?
Kapanma sebebinin moderasyon olması önemli, çünkü bu tesadüfi bir sorun değil. Kullanıcının içerik ürettiği her platform aynı soruyla karşılaşır: 13 yaşındaki biriyle 30 yaşındaki biri aynı ortamda ne yapıyor ve bunu kim denetliyor? Bu soruya baştan cevap vermeyen platformlar sonunda ya cevap vermek zorunda kalır ya da kapanır.
Yani yeni bir platform seçerken bakılacak şey içerik sayısı ya da arayüzün güzelliği değil. Şunlar:
- Yaş ayrımı var mı? Reşit olmayan kullanıcılar yetişkinlerle aynı havuzda mı, ayrı mı?
- İçerik uyarısı zorunlu mu? Bir kitabın içinde ne olduğunu açmadan önce görebiliyor musun?
- Şikâyet edince ne oluyor? Bir yere ulaşıyor mu, yoksa boşluğa mı gidiyor?
- Muhatap var mı? Bir sorun olduğunda yazabileceğin gerçek bir adres var mı?
Bizde durum ne
Arwy'yi kurarken bu sorulara baştan cevap vermeye çalıştık — kısmen tam da bu olayı gördüğümüz için. Reşit olmayan ve yetişkin kullanıcılar eşleşmede kesinlikle birbirine açılmıyor; bu bir tercih ayarı değil, kapatılamayan bir kural. Kitap yayınlarken içerik uyarısı işaretlemek zorunlu. Yayınlanan içerik otomatik bir tarama katmanından geçiyor, ama bir şeyi gizleme kararını yapay zekâ değil bir insan veriyor — çünkü kurgu ile gerçek arasındaki farkı makineye bırakmak, sırf konusu ağır diye iyi bir romanı yok etmek demek. Ve info@arwy.life gerçek bir adres, cevap veriyoruz.
Bunu "biz mükemmeliz" diye yazmıyoruz. Bizden çok daha büyük bir platform bu işi yapamadığı için kapandı; küçük olmak bizi otomatik olarak iyi yapmıyor, sadece sorunu erken görme şansı veriyor.
Şimdi ne yapmalı
Wattpad'de yazıların kaldıysa onları ne yapabileceğini ayrı yazdık — ve baştan söyleyelim, kolay bir cevabı yok. Yeni bir yer arıyorsan Türkçe seçeneklerin dürüst bir karşılaştırmasını yaptık; o yazıda Arwy'nin senin için yanlış seçim olacağı durumları da yazdık.
Arwy'yi biz yapıyoruz ve bu yazıda kendimizden de bahsettik. Google Play'de bakabilirsin.