Konusuna göre roman türleri
Macera romanı
Olay hızlıdır, kahraman sürekli hareket hâlindedir. Tehlike, yolculuk ve karşılaşmalar üzerine kurulur.
Polisiye ve gerilim romanı
Bir suç ve onun çözümü etrafında ilerler. Okurla yazar arasında sessiz bir bulmaca oyunu vardır. Polisiyeye nereden başlanır yazımıza bak.
Tarihî roman
Geçmiş bir dönemi, gerçek olay ve kişilerle kurmacayı harmanlayarak anlatır. Araştırma yükü en ağır türlerden. Tarihî romana giriş listemiz var.
Psikolojik roman
Olaydan çok karakterin iç dünyasına odaklanır. Dış olay az, iç çatışma yoğundur.
Sosyal (toplumsal) roman
Toplumsal bir sorunu merkeze alır: göç, yoksulluk, sınıf, taşra-kent gerilimi.
Bilim kurgu
Bilimsel veya teknolojik bir varsayım üzerine kurulur. "Ya şöyle olsaydı?" sorusunun türüdür. Bilim kurguya giriş.
Fantastik roman
Kendi kurallarına sahip bir dünya kurar; büyü, mitoloji ve kurgusal coğrafya barındırır. Fantastik başlangıç listesi.
Romantik roman
Merkezinde bir ilişki vardır ve okur o ilişkinin sonucunu merak eder. Aşk romanları ve romantasy yazılarımıza bak.
Korku romanı
Amacı gerilim değil tedirginlik üretmektir. Korkuya giriş.
Otobiyografik roman
Yazarın kendi hayatından beslenen ama kurmaca olarak yazılan roman.
Nehir roman
Aynı karakter ya da ailenin hikâyesini birden çok cilde yayan seri. Seri mi tek kitap mı yazımız bu konuda.
Edebî akıma göre roman türleri
Romantizm
Duygu ön plandadır. Yazar olaya karışır, iyiler çok iyi kötüler çok kötüdür, tesadüfler boldur.
Realizm
Gerçeğe sadakat esastır. Yazar gözlemler, yorum yapmaz; karakterler gri tonlardadır.
Natüralizm
Realizmin bilimsel uca çekilmiş hâli: insan, kalıtım ve çevrenin ürünü olarak görülür.
Modernizm
Olay örgüsü parçalanır, iç konuşma ve bilinç akışı öne çıkar, zaman düz ilerlemez.
Postmodernizm
Kurmaca olduğunu saklamaz; metinler arası göndermeler yapar, okurla oynar.
Edebiyat akımları yazımızda hepsini ayrıntılı anlattık.
Türler karışabilir mi?
Karışır — ve iyi romanların çoğu karışıktır. Tarihî bir polisiye, psikolojik bir bilim kurgu, sosyal bir aşk romanı hepsi mümkün.
Ama yayınlarken bir ana tür seçmek gerekiyor, çünkü okur türden arıyor. "Hem şu hem bu" diye tanıtılan kitap, hiçbir rafta yerini bulamıyor.
Kendi kitabının türünü nasıl belirlersin?
Şu soruyu sor: "Okur bu kitabı bitirdiğinde en çok hangi duyguyu hissedecek?"
- Merak ve çözülme → polisiye
- Kalp çarpıntısı → romantik
- Tedirginlik → korku
- Şaşkınlık ve düşünme → bilim kurgu
- Hüzün ve tanınma → edebî kurgu
Türü belirlemek kapak, tanıtım ve okur beklentisinin tamamını etkiliyor — kapak seçimi ve hedef kitle yazılarımıza bak.
Kendi türünde yazmaya başla. Arwy Google Play'de.