Bu yazı romanın olay örgüsünü ve sonunu tartışıyor.
Ünlü açılış
Roman, varlıklı her bekâr erkeğin bir eşe ihtiyaç duyduğunun "herkesçe kabul edilen bir gerçek" olduğunu söyleyen cümleyle başlıyor.
Ama cümle ciddi değil — ironik. Gerçekte ihtiyaç duyan erkekler değil, evlenmeden geçinemeyecek kadınlar. Austen daha ilk satırda tonunu kuruyor: söylenenin tersini söylemek.
Ekonomik zemin
Romanın anlaşılması için bilinmesi gereken tek şey: Bennet ailesinin mülkü kızlarına geçemiyor. Miras erkek bir akrabaya kalacak.
Bu, beş kız kardeşin durumunu değiştiriyor:
- Baba öldüğünde evsiz kalabilirler.
- Meslek edinme imkânları yok.
- Tek çözüm: iyi bir evlilik.
Bu yüzden Bayan Bennet'in kızlarını evlendirme takıntısı gülünç ama haklı. Roman onunla alay ediyor, ama korkusunun gerçek olduğunu da gösteriyor.
Elizabeth
Edebiyatın en sevilen kadın karakterlerinden. Onu ayıran şey güzelliği ya da iyiliği değil — zekâsı ve dili.
- Yanıt verebiliyor; susmuyor.
- Kendi yargısına güveniyor — bazen fazla güveniyor, romanın konusu da bu.
- Ve güvenceli bir evlilik teklifini reddediyor — kendi konumu düşünülünce çok riskli bir karar.
Başlığın iki tarafı
- Gurur: Darcy'nin sınıf üstünlüğü ve mesafeliliği.
- Önyargı: Elizabeth'in ilk izlenime dayanan yargısı.
Ama roman ikisini basitçe dağıtmıyor: her ikisi de hem gururlu hem önyargılı. Elizabeth de kendi zekâsıyla gururlanıyor; Darcy de yanlış insanlar hakkında yanlış hüküm veriyor.
Bu simetri, romanı basit bir "kadın erkeği düzeltir" hikâyesinden çıkarıyor: ikisi de değişiyor.
Karakter arkı yazımıza bak.
Dört evlilik, dört ders
Austen romana dört farklı evlilik yerleştiriyor ve hepsi bir tez taşıyor:
- Charlotte–Collins: tamamen ekonomik. Charlotte bunu açıkça söylüyor ve romanın en gerçekçi karakteri o.
- Lydia–Wickham: tamamen tutkusal ve felaket.
- Jane–Bingley: uyumlu ama edilgen.
- Elizabeth–Darcy: saygı, anlaşma ve karşılıklı düzelmeyle kurulan.
Roman "aşk için evlen" demiyor — "kendini kaybetmeden evlen" diyor.
İroni
Austen'ın asıl silahı bu. Anlatıcı hiçbir karakteri açıkça eleştirmiyor; onları kendi sözleriyle gülünç duruma düşürüyor.
Bay Collins'in konuşmaları buna en iyi örnek: kimse ona bir şey demiyor, o kendi kendini ele veriyor.
Bu, mizahın en zarif biçimi. Mizah yazmak yazımıza bak.
Neden iki yüz yıl sonra hâlâ okunuyor?
- Diyalog — hâlâ keskin ve komik.
- Karakterler tip değil. Herkesin bir mantığı var.
- Tempo: Austen sahneyi uzatmıyor; gerekli olanı yazıp geçiyor.
- Ve kurduğu kalıp — düşmandan sevgiliye — bugün romantik kurgunun en sevilen yapısı. Romantik kurgu kalıpları
Eleştirilen yönleri
- Dar dünya: roman tamamen bir sınıfın içinde geçiyor; dışarıdaki yoksulluk ve savaş neredeyse görünmüyor.
- Sonu fazla düzenli: herkes yerine oturuyor.
Austen bunun farkındaydı; kendi işini "üç aile, bir köy" diye tanımlıyordu. Dar alanda derinleşmeyi seçti.
Nasıl okunmalı?
- Diyaloğu yüksek sesle oku. Komedisi orada.
- Uyarlamaları sonra izle. Görsel uyarlamalar romanın ironisini büyük ölçüde kaybediyor. Uyarlamalar
- Ekonomiyi akılda tut. Her evlilik kararının arkasında bir hesap var.
Sonra ne okumalı?
- Austen — Aşk ve Gurur / Emma: aynı dünya, farklı karakterler.
- Charlotte Brontë — Jane Eyre: daha tutkulu, daha karanlık. İngiliz edebiyatı
- George Eliot — Middlemarch: aynı meselelerin çok daha geniş anlatımı.
Klasikleri kütüphanende topla. Arwy Google Play'de.