Alman edebiyatına nereden başlanır? Kafka, Hesse, Mann ve diğerleri

Kolay başlangıçlar

• Stefan Zweig — Satranç. 80 sayfa. Nazi döneminde bir adamın yalnızlıkla mücadelesi. En iyi giriş kitabı.
• Franz Kafka — Dönüşüm. 70 sayfa. Bir sabah böcek olarak uyanan adam; modern edebiyatın en bilinen açılışı.
• Hermann Hesse — Siddhartha. 150 sayfa. Anlam arayışı üzerine sakin ve şiirsel bir roman.
• Erich Maria Remarque — Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok. Savaşın en dürüst anlatımlarından.

Klasik dönem

• Johann Wolfgang von Goethe: Alman edebiyatının merkezî ismi.
  • Genç Werther'in Acıları — kısa, tutkulu; yayımlandığında Avrupa'da bir kuşağı etkiledi.
  • Faust — başyapıtı, ama zor ve manzum. Sonraya bırak.
• Friedrich Schiller: oyunlarıyla tanınır. Haydutlar, Wilhelm Tell.
• Heinrich Heine: romantik şiirin en sevilen ismi; ironisi hâlâ taze.

20. yüzyıl — büyük isimler

Franz Kafka

Prag'da yaşadı, Almanca yazdı. Anlaşılmaz bir bürokrasi karşısında çaresiz kalan birey — "Kafkaesk" kelimesi buradan geliyor.

• Dönüşüm — başlangıç.
• Dava — suçunu bilmeden yargılanan adam.
• Şato — en zoru, yarım kalmış.

Thomas Mann

1929 Nobel.

• Venedik'te Ölüm — kısa, güzellik ve çöküş üzerine. Buradan başla.
• Buddenbrooklar — bir ailenin dört kuşaklık çöküşü.
• Büyülü Dağ — bir sanatoryumda geçen, zaman ve hastalık üzerine devasa bir roman. En sona.

Hermann Hesse

1946 Nobel. Arayış ve içe dönüş temaları.

• Siddhartha, Demian — genç okurlar arasında en çok okunanları.
• Bozkırkurdu — daha karanlık ve parçalı.

Stefan Zweig

Avusturyalı. Psikolojik derinliği kısa metinlere sığdırma ustası. Satranç, Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu, Amok Koşucusu. Türkiye'de en çok okunan Almanca yazarlardan.

Savaş ve sonrası

• Günter Grass — Teneke Trampet: 1999 Nobel. Nazi dönemini büyümeyi reddeden bir çocuğun gözünden anlatır.
• Heinrich Böll: 1972 Nobel. Savaş sonrası Almanya'nın vicdanı. Katharina Blum'un Çiğnenen Onuru.
• W. G. Sebald: hafıza, kayıp ve göç. Fotoğraflarla iç içe geçen alışılmadık bir anlatım.

Şiir ve tiyatro

• Rainer Maria Rilke: Genç Bir Şaire Mektuplar — yazmayı düşünen herkesin okuması gereken kısa bir kitap.
• Bertolt Brecht: epik tiyatronun kurucusu. Cesaret Ana. Tiyatro türleri yazımıza bak.
• Paul Celan: Holokost sonrası şiirin en zor ve en önemli sesi.

Çağdaşlar

• Patrick Süskind — Koku: koku alma duyusu üzerine kurulu, sürükleyici ve tuhaf bir roman. Çok kolay okunuyor.
• Bernhard Schlink — Okuyucu: suç, utanç ve kuşaklar arası hesaplaşma.
• Herta Müller (2009 Nobel): baskı rejimi altında dil ve yalnızlık.

Nereden girmeli — özet

Fransız edebiyatı, Rus edebiyatı ve klasiklere başlamak yazılarımıza bak.

---