Silinmeye aday kelimeler
- çok, gerçekten, oldukça, epey, biraz. Vurgu katmıyorlar, gücü azaltıyorlar. "Çok korktu" yerine "korktu" daha güçlü; daha da iyisi korkuyu göstermek.
- başladı. "Yürümeye başladı" → "yürüdü". Neredeyse her zaman gereksiz.
- bir şekilde, bir anda, aniden. Genelde tembelliğin işareti.
- düşündü, hissetti, fark etti. Bakış açısı zaten karakterinse bunlar araya mesafe koyuyor. "Yorgun olduğunu hissetti" → "Yorgundu."
- tam olarak, adeta, sanki — çoğu yerde metni yumuşatıyorlar.
Deneme: bir sayfadaki "çok" ve "başladı" kelimelerini sil. Sayfayı tekrar oku. Neredeyse her zaman daha iyi.
Kelime tekrarı
Aynı kelimeyi kısa aralıkla tekrarlamak dikkat çekiyor — ama eş anlamlı avına çıkmak daha kötü. "Dedi" yerine sırayla "belirtti, ifade etti, dile getirdi" kullanmak metni yapay yapıyor.
Doğru çözüm: cümleyi yeniden kur ya da kelimeyi tamamen çıkar.
Edilgen çatı
"Kapı açıldı" yerine "Kapıyı açtı" — kim yaptığı belliyse etken çatı daha canlı. Ama edilgen bazen doğru tercih: fail bilinmiyorsa ya da önemsizse.
Kural değil, oran meselesi: metnin çoğu edilgense ağırlaşıyor.
Sıfat ve zarf enflasyonu
İki sıfat, bir sıfattan zayıftır. "Uzun, karanlık koridor" yerine hangisi daha çok iş yapıyorsa onu tut.
Zarflarda daha da sert: "öfkeyle bağırdı" yerine sadece "bağırdı" — ya da öfkeyi diyaloğun kendisi göstersin. Diyalog yazımına bak.
Cümle uzunluğu
Uzun cümle kötü değil; hepsi uzun olması kötü. Ritim, uzun ve kısa cümlelerin karışımından doğuyor. Gerilim anlarında cümleler kısalır, sakin anlarda uzayabilir.
Test: bir paragrafı sesli oku. Nefesin yetmiyorsa cümle uzun.
%10 kuralı
Yaygın bir düzeltme hedefi: metni %10 kısalt. Ne silineceğini bilmeden başla, sadece hedefi tuttur. Sonuç neredeyse her zaman daha güçlü bir metin oluyor — çünkü ilk gidenler zaten gereksiz olanlar.
Ne zaman durmalı?
Sadeleştirme de abartılabilir. Her cümlesi kısa, hiçbir süsü olmayan metin steril hâle geliyor. Amaç en az kelime değil, gereksiz kelimenin olmaması.
Kendi metnini objektif okumakta zorlanıyorsan beta okur ve geri bildirim yazılarımıza bak.
Yazarlık tarafının tamamı için: Arwy'de yazarlar için.
Yazdığını düzenleyip yayınlamak için Arwy Google Play'de.