Bu yazı kitabın sembollerini ve sonunu tartışıyor.
Kısaca
Uçağı çölde arızalanan bir pilot, küçük bir gezegenden gelen bir çocukla karşılaşıyor. Çocuk, gezegenindeki gülünü geride bırakıp yola çıkmış ve başka gezegenlerde tuhaf yetişkinlerle tanışmış.
Açılıştaki uyarı
Kitap, boa yılanının fil yuttuğu çizimle başlıyor. Yetişkinler resimde şapka görüyor; çocuklar yılanı.
Bu, kitabın okuma talimatı: görünenle olan aynı şey değil. Sonrasındaki her bölüm bu ilkeyi tekrarlıyor.
Gezegenler: yetişkin dünyasının portreleri
Küçük prensin ziyaret ettiği her gezegen bir insan tipini taşıyor:
- Kral: otoritesi olmayan otorite. Yalnızca gerçekleşecek şeyleri emrediyor ki emri tutulmuş sayılsın.
- Kendini beğenmiş: yalnızca övgüyü duyuyor; başka hiçbir sesi işitmiyor.
- Sarhoş: içiyor çünkü içmekten utanıyor. Kısır döngünün en kısa anlatımı.
- İş adamı: yıldızları sayıyor ve onlara sahip olduğunu sanıyor. Sahip olmanın anlamsızlığı.
- Fenerci: anlamsız bir kuralı sadakatle uyguluyor — ama kendisi için değil, başkası için çalışan tek kişi. Küçük prensin saygı duyduğu tek yetişkin.
- Coğrafyacı: her şeyi kaydediyor, hiçbir yeri görmüyor. Bilgi ile deneyim arasındaki fark.
Bu bölümler bir hiciv dizisi. Her biri yetişkinliğin bir hastalığını, çocuğun sorularıyla teşhis ediyor.
Gül
Küçük prens gülünü seviyor ama onunla anlaşamıyor: gül nazlı, o sabırsız. Ayrılıyorlar.
Sonra dünyada beş bin gül görüyor ve kendi gülünün "özel" olmadığını fark ediyor — bu, kitabın en kırıcı anı.
Tilki ve "evcilleştirmek"
Kitabın merkezî bölümü. Tilki ona bağ kurmanın ne olduğunu öğretiyor:
- Bağ, zamanla kuruluyor. Tilki her gün biraz daha yaklaşmayı öneriyor.
- Değer, harcanan zamandan geliyor. Gülü özel yapan şey gülün kendisi değil, ona ayrılan zaman.
- Bağ sorumluluk getiriyor. Kitabın en çok alıntılanan fikri bu.
- Ve bağ kurmak, ayrılık riskini kabul etmek demek. Tilki bunu bilerek kabul ediyor.
Tilkinin sözü — "insan ancak yürekle iyi görür" — kitabın özeti sayılıyor; ama tek başına alındığında bir slogana dönüşüyor. Asıl anlamı, gelmeden önceki sohbette.
Sembol ve motif yazımıza bak.
Son
Küçük prens, gülüne dönebilmek için bedenini geride bırakmayı seçiyor. Kitap bunu açıkça söylemiyor — çocuk okur bir yolculuk, yetişkin okur başka bir şey görüyor.
Bu belirsizlik, kitabın en ustaca kararı. Aynı sayfa iki farklı yaşta iki farklı kitap oluyor.
Yazarın hayatıyla bağı
Saint-Exupéry bir pilottu ve gerçekten çölde düşmüştü. Kitabın yazıldığı yıllarda savaş sürüyordu ve yazar sonradan bir uçuşta kayboldu.
Bu bilgi kitabı değiştirmiyor ama sondaki kayboluşa başka bir ağırlık katıyor.
Neden bu kadar sevildi?
- Kısa ve basit — ama basit olan yalnızca dil.
- Her yaşta okunabiliyor ve her okumada değişiyor.
- Alıntılanabilir cümleleri çok. Alıntı seçmek
- Dünyanın en çok çevrilen kitaplarından biri.
Bir uyarı
Kitap o kadar çok alıntılandı ki, cümleleri bağlamından koparılıp kişisel gelişim sloganına dönüştü. Oysa Küçük Prens teselli edici bir kitap değil — kayıp üzerine bir kitap ve sonu üzücü.
Bağlamdan koparma sorunu yazımıza bak.
Sonra ne okumalı?
- Saint-Exupéry — İnsanların Dünyası: kurgu dışı; pilotluk, çöl ve insan üzerine denemeler.
- Camus — Yabancı: aynı dönem, aynı dil, çok farklı bir dünya. Fransız edebiyatı
- Tove Jansson — Mumin kitapları: benzer biçimde hem çocuklara hem yetişkinlere yazılmış.
Çocuk edebiyatı yazımıza bak.
Klasikleri kütüphanende topla. Arwy Google Play'de.