Önce: ne beklemeli?
- Boşluk anlamlıdır. Söylenmeyen şey, söylenen kadar önemli.
- Sonlar açık kalır. Her düğüm çözülmez; bu bir eksiklik değil, tercihtir.
- Mevsimler ve doğa dekor değil, duygu taşıyıcısıdır.
- Geçicilik duygusu (mono no aware) neredeyse her metinde var: güzel olan, geçici olduğu için güzeldir.
Kolay başlangıç
- Banana Yoshimoto — Mutfak. Kısa, sıcak, modern. Yas ve iyileşme üzerine.
- Yoko Ogawa — Sonsuz Profesör. Hafızasını seksen dakikada kaybeden bir matematikçiyle kurulan dostluk. Sakin ve dokunaklı.
- Haruki Murakami — Sahilde Kafka ya da Norveç Ormanı. Norveç Ormanı en gerçekçi kitabı; fantastik öğeler istiyorsan Sahilde Kafka.
Klasikler
Natsume Sōseki
Modern Japon romanının kurucusu.
- Ben Bir Kediyim — bir kedinin gözünden insan toplumu. Mizahi.
- Kokoro — dostluk, suçluluk ve yalnızlık. En çok okunan eseri.
Yasunari Kawabata
1968 Nobel Edebiyat Ödülü.
- Karlar Ülkesi — az sözle çok şey anlatmanın ustalık örneği.
- Bin Beyaz Turna, Kiraz Çiçekleri.
Yukio Mişima
Yoğun, estetik ve rahatsız edici. Altın Köşk Tapınağı — güzelliğin yıkıcılığı üzerine. Kolay bir yazar değil; ikinci aşamaya bırak.
Ryūnosuke Akutagawa
Japon öykücülüğünün ustası. Raşomon — aynı olayın farklı tanıklarca anlatılması; anlatı güvenilirliği üzerine yazılmış en etkili metinlerden. Güvenilmez anlatıcı yazımıza bak.
Osamu Dazai
İnsanlığımı Yitirirken — yabancılaşma ve utanç üzerine. Karanlık ama sarsıcı; genç okurlar arasında çok okunuyor.
Jun'ichirō Tanizaki
Gölgeye Övgü — deneme; Japon estetiğinin loşluk ve gölge sevgisini anlatır. Japon edebiyatını anlamak için kısa ve aydınlatıcı bir metin.
Kazuo Ishiguro sayılır mı?
Japonya doğumlu, İngiltere'de büyüdü ve İngilizce yazıyor (2017 Nobel). Teknik olarak İngiliz edebiyatı, ama hafıza, sessizlik ve söylenmeyenler üzerine kurulu anlatımı Japon estetiğine çok yakın. Beni Asla Bırakma ve Günden Kalanlar mükemmel giriş kitapları.
Murakami hakkında bir not
Murakami Japonya'da "fazla Batılı" diye eleştirilir — caz, spagetti, Amerikan romanları. Yani onunla başlamak Japon edebiyatını temsil eden bir başlangıç olmayabilir. Ama kapı olarak mükemmel: okunması kolay, atmosfer güçlü ve okuru diğer yazarlara götürüyor.
Okuma ipuçları
- Acele etme. Japon romanı yavaş okunmak için yazılmış.
- Yemek tariflerine dikkat et. Yemek, karakterin ruh hâlini anlatan bir dil olarak kullanılıyor.
- Ad sırası: Japoncada soyadı önce gelir. Türkçe çevirilerde çoğunlukla Batı sırasına çevrilmiş oluyor.
Başka dilde kitap okumak, içini ısıtan kitaplar ve tek oturuşta biten kitaplar yazılarımıza bak.
Okuduklarını kütüphanene ekle. Arwy Google Play'de.