Neden dergi?
- İlk okur: metnin kendi çevrenin dışında birine ulaşması.
- Görünürlük: yayınevleri ve editörler dergileri takip eder.
- Geçmiş oluşturma: kitap dosyası sunarken "şu dergilerde yayımlandım" demek fark yaratır.
- Disiplin: gönderilecek bir yer olması, metni bitirmeyi zorunlu kılıyor.
Beklenmemesi gereken şey: para. Türkiye'de edebiyat dergilerinin çoğu telif ödemiyor ya da sembolik ödüyor. Bu bir kusur değil — dergiler zaten çoğunlukla kâr amacı gütmeyen, gönüllü emekle çıkan yayınlar.
1. Dergiyi seç — ama önce oku
En sık yapılan hata: metni tanımadığın bir dergiye göndermek.
- Göndereceğin derginin en az iki-üç sayısını oku.
- Dergi hangi tür metinleri yayımlıyor? Deneysel mi, gerçekçi mi? Genç yazarlara yer veriyor mu?
- Uzun soluklu dergiler (onlarca yıldır yayımlananlar) ile yeni çıkanların yaklaşımı farklı olabiliyor; ikisi de değerli.
Dergilerin durumu değişebiliyor — kapananlar, yayın aralığı değiştirenler oluyor. Göndermeden önce güncel durumu ve iletişim adresini kontrol et.
2. Biçim kurallarına uy
Her derginin kendi kuralları var ama ortak beklentiler şunlar:
- Metin Word ya da benzeri düzenlenebilir dosya olarak (PDF isteyen dergiler de var).
- Standart bir yazı tipi, 12 punto, 1,5 satır aralığı.
- Sayfa numarası ve dosya adında yazar adı.
- Öykü genellikle 2.000–5.000 kelime aralığında tercih ediliyor; şiir için sayfa sınırı olabiliyor.
- Süslü biçimlendirme, renkli yazı, farklı fontlar → gönderme.
3. Kapak yazısı (e-posta) kısa olsun
Editör metni okuyacak; e-postayı değil. İyi bir gönderi e-postası şunları içerir:
- Selam ve niyet: "Ekte yayımlanmak üzere değerlendirmenize sunduğum 'Başlık' adlı öyküm yer alıyor."
- İki satırlık biyografi (varsa daha önce yayımlananlar).
- İletişim bilgisi.
Yapma: metni özetleme, "çok emek verdim" deme, ne anlatmak istediğini açıklama. Açıklanması gereken bir metin, henüz hazır değil demektir.
4. Aynı metni aynı anda birden fazla dergiye göndermek
Buna eşzamanlı gönderi deniyor. Bazı dergiler kabul eder, bazıları etmez. Kural belirtilmemişse:
- Gönderirken belirtmek dürüst davranıştır.
- Bir dergi kabul ederse diğerlerine hemen haber ver. Bunu yapmamak, editörlerin en çok şikâyet ettiği davranış.
5. Bekle — gerçekten bekle
Yanıt süresi haftalardan aylara uzayabiliyor. Çoğu dergide gönderiler gönüllü bir yayın kurulu tarafından okunuyor.
- İki-üç ay geçmeden takip e-postası atma.
- Attığında kısa ve nazik yaz.
- Bazı dergiler olumsuz yanıt vermiyor — sessizlik ret anlamına gelebiliyor. Kurallarında yazıyorsa buna göre davran.
6. Ret
Ret, metnin kötü olduğu anlamına gelmiyor. Sayıya sığmamış olabilir, o sayıda benzer bir metin olabilir, derginin çizgisine uymamış olabilir.
Ret e-postasına cevap yazıp tartışmaya girme. Editörlerin uzun süre hatırladığı tek şey bu oluyor. Teşekkür et ya da hiçbir şey yazma; ikisi de doğru.
Ret mektuplarıyla başa çıkmak yazımıza bak.
7. Yayımlandıktan sonra
- Dergiyi al, teşekkür et, paylaş.
- Telif hakkı sende kalır — dergi genellikle yalnız o sayıda yayımlama hakkı alır. Sonradan kitabına koyabilirsin; ama koyarken "ilk olarak şu dergide yayımlandı" notunu düşmek yerleşik bir nezaket.
- Aynı metni başka bir dergiye yeniden göndermek uygun değil.
Dergi tek yol değil
Dergiler değerli ama tek kapı değil. Çevrimiçi yayınlamak, okurla doğrudan buluşmayı ve geri bildirimi çok daha hızlı hâle getiriyor. İkisi birbirini dışlamıyor: dergilere gönderirken bir yandan da kendi okur çevreni kurabilirsin.
Hikâyeni nerede yayınlayabilirsin, kısa hikâye yazmak ve ilk okurlarını bulmak yazılarımıza bak.
Yazarlık tarafının tamamı için: Arwy'de yazarlar için.
Dergiye göndermeden önce okurla buluş. Arwy Google Play'de.