İki geçerli yöntem
Türkçede diyalog için iki biçim kullanılır. İkisi de doğrudur, ama bir metinde ikisi birden kullanılmaz.
1. Uzun çizgi (—) — edebi metinlerde yaygın:
— Geç kaldın, dedi.
— Biliyorum.
2. Tırnak ("…") — daha modern ve popüler kurguda yaygın:
"Geç kaldın," dedi.
"Biliyorum."
Hangisini seçersen seç, kitabın sonuna kadar aynısını kullan. Karışık kullanım, editörün ilk fark ettiği şeydir.
"dedi" nasıl yazılır?
En sık yapılan hata burada. Diyalogdan sonra "dedi" geliyorsa cümle virgülle biter ve "dedi" küçük harfle başlar:
✓ "Geç kaldın," dedi.
✗ "Geç kaldın." Dedi.
✗ "Geç kaldın" dedi. (virgül eksik)
Soru ve ünlemde işaret kalır, virgül konmaz:
✓ "Geç mi kaldım?" diye sordu.
✓ "Geç kaldın!" diye bağırdı.
Diyalog ortasında açıklama
✓ "Geç kaldın," dedi, "ama sorun değil."
Cümle devam ediyorsa küçük harfle sürer. Yeni cümle başlıyorsa nokta konur:
✓ "Geç kaldın," dedi. "Yemek soğudu."
Eylemle ayırma
Konuşma fiili değil de başka bir eylem varsa, o ayrı cümledir — virgülle bağlanmaz:
✓ "Geç kaldın." Ceketini astı.
✗ "Geç kaldın," ceketini astı. (ceket asmak konuşma fiili değil)
Yeni konuşan, yeni satır
Her konuşmacı için yeni paragraf. Bu kural okura kimin konuştuğunu takip ettirir; ihlal edildiğinde okur karışır ve geri dönüp sayar.
"dedi" yerine ne kullanmalı?
Genelde hiçbir şey. "Dedi" görünmez bir kelimedir, okur onu okumaz bile. "diye homurdandı", "diye fısıldadı", "diye haykırdı" gibi süslemeler ölçülü kullanılmalı — her replikte farklı bir fiil aramak metni yorar.
Ve zarf ekleme: "öfkeyle dedi" yerine öfkeyi repliğin kendisi göstersin.
Diyaloğu gerçekçi kılmak için ayrı bir yazımız var.
Yazarlık tarafının tamamı için: Arwy'de yazarlar için.
Yazdığını yayınlamaya hazır olduğunda Arwy Google Play'de.