Bu yazı romanın olay örgüsünü ve sonunu tartışıyor.
Ünlü açılış
Roman, edebiyatın en bilinen açılış cümlelerinden biriyle başlıyor: mutlu ailelerin birbirine benzediği, mutsuz ailelerin ise kendi özgün biçimlerinde mutsuz olduğu.
Bu cümle romanın planını da veriyor: kitap boyunca birden fazla ailenin, birbirinden farklı biçimlerde çözülmesini izleyeceğiz.
İki paralel hat
Romanın yapısı ikili:
- Anna: soylu, evli, çocuklu bir kadın; genç subay Vronski'ye âşık oluyor ve hayatını bunun üzerine kuruyor.
- Levin: taşrada yaşayan, toprakla uğraşan, huzursuz bir adam; Kitty ile evleniyor ve hayatın anlamını arıyor.
İki hat neredeyse hiç kesişmiyor — ve kesişmemesi bilinçli. Roman ikisini karşılaştırmamızı istiyor: tutkuyla kurulan hayat ve sabırla kurulan hayat.
Toplumun çifte standardı
Romanın en keskin eleştirisi burada. Anna ve Vronski aynı ilişkinin iki tarafı — ama sonuçları tamamen farklı:
- Vronski salonlara girmeye devam ediyor; kariyeri sürüyor.
- Anna dışlanıyor, tiyatroya bile gidemiyor, çocuğundan koparılıyor.
Tolstoy bunu ilan etmiyor — sahnelerle gösteriyor. Ve gösterdiği şey, ahlakın değil görünürlüğün cezalandırıldığı.
Anna'nın çöküşü
Roman Anna'yı yargılamıyor ama idealize de etmiyor. Çöküşü tek bir sebeple açıklanmıyor:
- Toplumdan dışlanma.
- Çocuğundan ayrılma.
- Vronski'ye bütün hayatını yüklemek zorunda kalması — çünkü başka hiçbir şeyi kalmadı.
- Ve kıskançlığın giderek gerçeklikten kopması.
Son bölümlerdeki iç monolog, edebiyatın erken ve en güçlü bilinç akışı örneklerinden. Bilinç akışı
Levin hattı
Pek çok okurun "sıkıcı" bulup atladığı bölümler — ama roman onsuz eksik.
- Levin, Tolstoy'un kendisine en yakın karakteri: toprak, köylülerle ilişki, inanç arayışı.
- Evliliği idealize edilmiyor: sıkıntılar, kıskançlıklar, uyumsuzluklar var.
- Ve romanın sonunda bulduğu şey bir cevap değil, yaşamaya devam etme biçimi.
Anna ölümle, Levin bir tür kabullenişle bitiriyor. İki cevap yan yana duruyor.
Tren motifi
Roman trenle açılıyor ve trenle kapanıyor. Tren, modernliğin, kaçınılmazlığın ve kaderin sembolü olarak kitap boyunca dönüyor.
Bu, motif kullanımının ders niteliğinde bir örneği: nesne gerçek, işlevli ve anlamı zamanla ağırlaşıyor.
Temalar
- Evlilik: roman üç evliliği yan yana koyuyor ve hiçbirini örnek göstermiyor.
- Toplumsal ikiyüzlülük.
- Kadının seçeneksizliği: Anna'nın önündeki bütün yollar başkalarınca kapatılmış.
- Anlam arayışı: Levin hattının konusu.
- Şehir ve kır.
Nasıl okunmalı?
- İsim listesi çıkar. Rus romanının değişmez ilk adımı. Rus edebiyatına başlamak
- Levin bölümlerini atlama. Roman ikili yapısıyla anlam kazanıyor.
- Tarım ve siyaset tartışmalarını hızlı geçebilirsin; hikâye kopmuyor.
- Uzun ama zor değil. Tolstoy'un dili son derece akıcı; Savaş ve Barış'tan çok daha erişilebilir.
Neden bu kadar büyük sayılıyor?
Çünkü Tolstoy hiçbir karakteri tek boyutlu bırakmıyor. Karenin bile — aldatılan koca, romanın "kötü adamı" olabilecek kişi — bir noktada acınası ve insani hâle geliyor.
Hiç kimsenin tamamen haklı ya da tamamen haksız olmadığı bir roman ve bunu 800 sayfa boyunca tutarlı biçimde sürdürüyor.
Sonra ne okumalı?
- Tolstoy — İvan İlyiç'in Ölümü: 100 sayfa; Tolstoy'un en yoğun metni.
- Flaubert — Madam Bovary: benzer konu, çok farklı bakış.
- Halit Ziya — Aşk-ı Memnu: Türkçedeki karşılığı. İncelememize bak
Klasikleri kütüphanende topla. Arwy Google Play'de.